De dysfore ejectiereflex, of wanneer borstvoeding geven je verdrietig maakt…

Wanneer je borstvoeding geeft, treedt er een afgifte van dopamine op, bevorderd door prolactine en/of oxytocine (het "liefdes"-hormoon), dat ook rechtstreeks op de hersenreceptoren kan inwerken en een angstremmend en kalmerend effect heeft [1].

De hormonen van de borstvoeding zijn biologisch ontworpen om ons niet alleen aan te zetten tot borstvoeding geven, voldoende melk te produceren voor onze baby, maar ook om deze ervaring "aangenaam" te maken.

Oxytocine is een hormoon van het "moederschap": wanneer het vrijkomt, bevordert het de interacties tussen moeder en baby, en geeft het een kalmerend effect, met een verlaging van de hartfrequentie en de bloeddruk.

Onderzoekers hebben een verband kunnen aantonen tussen de oxytocinewaarden en de mate van hechting tussen moeder en kind [2].

Ze helpt mama's hun kind te beschermen, en kan ook agressie- en vluchtreacties uitlokken wanneer de mama voelt dat haar baby in gevaar is, zoals een volgreflex bij een aanval [3].

De dysfore toeschietreflex (DTR) is een verschijnsel dat nog weinig bekend is, maar toch heel reëel bestaat.

Vrouwen die het kennen, ervaren vlak na de toeschietreflex een golf van negatieve emoties, een gevoel van neerslachtigheid en angstaanvallen.

Het is iets heel "hormonaals" en oncontroleerbaar.

De RED treedt op net voor de toeschietreflex, in de eerste minuten van de voeding. Het kan optreden zodra de toeschietreflex wordt gestimuleerd: aan de borst, met een kolfapparaat, of zelfs spontaan tussen twee voedingen of twee kolfsessies in.

Het kan ook meerdere keren voorkomen tijdens dezelfde voeding of hetzelfde kolven, waardoor borstvoeding niet erg aangenaam is. Dat gezegd hebbende, zijn deze negatieve gevoelens de meeste keren alleen aanwezig in de eerste 10 minuten na het begin van het aanleggen.

Sommige vrouwen hebben een paar voedingen lang klachten, anderen enkele dagen of weken, of zelfs gedurende de hele duur van hun borstvoeding.

Op dit moment weten onderzoekers niet waarom sommige vrouwen er last van hebben en andere niet.

Soms stopt dit verschijnsel vanzelf, soms moet je wachten tot het spenen.

Weten dat je er niets aan kunt doen
 

Een van de dingen die mama's die met RED te maken hebben enorm helpt, is te weten dat ze niet "gek" zijn en dat ze er niet alleen voor staan.
 

En dat dit verschijnsel vooral niet gevaarlijk is, en dat het niet betekent dat ze hun kind niet liefhebben, noch dat ze een afkeer hebben van borstvoeding.
 

Een behandeling volgen
 

Onderzoekers die de dopaminehypothese ondersteunen, raden aan bepaalde planten te nemen, zoals monnikspeper, tuinbonen of mucuna pruriens (velvetboon)*, die het dopamine- of levodopagehalte zouden verhogen (dat vervolgens in de hersenen wordt omgezet in dopamine) [13].
Er bestaat ook een medicamenteuze behandeling, bupropion, die het dopaminegehalte verhoogt*.
Dit medicijn is echter niet getest in dubbelblinde studies, en het is dus onmogelijk een placebo-effect uit te sluiten, dat volgens onderzoekster Kerstin Uvnäs Moberg rond de 30% zou kunnen liggen [14].
 

Let op: dopamine-antagonisten (waaronder domperidon, dat wordt gebruikt om de melkproductie te stimuleren) kunnen het RED verergeren [15]*.
*Let op: gebruik geen supplementen op eigen initiatief en gebruik geen planten zonder advies van een arts of apotheker. Dit advies vervangt niet het oordeel van een arts of een lopende medische behandeling.

Als natuurlijk alternatief, onze voedingssupplement borstvoeding multivitamines bevat een gepatenteerde werkzame stof om de stemming en het welzijn te verbeteren, wat kan helpen. 

"De oxytocinekanalen herprogrammeren"
 

Het idee van onderzoekster Kerstin Uvnäs Moberg, specialist in oxytocine, is om de circuits van dit hormoon te helpen herprogrammeren door het gevoel van veiligheid bij mama's te vergroten en de productie ervan te stimuleren via huid-op-huidcontact, massages... kortom, via een gevoel van welzijn!

Mediteren
 

Als je een RED ervaart, kan meditatie helpen om de bijbehorende symptomen te kalmeren. Het idee is om je tijdens de voeding te concentreren op je ademhaling en niet te veel te "denken".
 

Zodra je merkt dat je gedachten afdwalen, merk je dat op en breng je je aandacht weer terug naar je ademhaling. Dit kan je helpen om je te hercentreren op het huidige moment en negatieve gedachten die je kunnen overweldigen te verdrijven.
 

Om je hierbij te helpen, kun je een app zoals Headspace downloaden waarmee je begeleide meditatie kunt doen.
 

Andere technieken kunnen ook helpen, zoals acupunctuur, massages… kortom, het is ook een mooie gelegenheid om voor jezelf te zorgen!
 

Voor je voeding zorgen
 

Een onderzoeker heeft ook de rol van voeding bij het beheersen van RED gesuggereerd: hij raadt aan om voldoende eiwitten en goede vetten te consumeren om de bloedsuikerspiegel op peil te houden.
 

Bij sommige vrouwen kan borstvoeding een sterke stijging van het insulinegehalte veroorzaken (gestimuleerd door oxytocine), maar deze reactie kan worden gematigd door suikers te verminderen en de inname van vetten en eiwitten te verhogen [17].

Voor meer informatie over dit onderwerp, bekijk ons artikel over devoeding na de bevalling.
 

Loslaten
 

Tot slot kan het gewoon loslaten van je melkproductie helpen: het geeft niet als je geen extra melk kunt afkolven voor de voorraad!
 

Door niet meer te kolven dan nodig (trouwens, in de eerste weken hoef je helemaal niet te kolven — laat je melkproductie gewoon op gang komen), kun je de symptomen verminderen.

We weten nog weinig over de mechanismen achter de dysfore ejectiereflex.
 

Soms is de RED zo intens dat stoppen met borstvoeding de enige optie lijkt, wanneer je overweldigd wordt door dat gevoel van angst en verdriet, zonder de oorzaak te begrijpen.
 

Er zijn meerdere manieren om het te verminderen of zelfs te laten verdwijnen, onder meer door goed voor jezelf te zorgen en huid-op-huidcontact te beoefenen, wat overigens ieder van ons kan helpen om onze postpartum en borstvoeding beter te beleven, RED of niet.
 

Lees ook ons artikel over de milk blues of de depressie na het spenen. Ook dit fenomeen is weinig bekend, maar toch heel natuurlijk, en het gaat gepaard met het spenen en de daling van de hormonen van de borstvoeding.