Tepelkloven bij borstvoeding: onze tips om ze te voorkomen en te verzorgen

De belangrijkste oorzaak blijft een verkeerde positie van de baby. Pijn tijdens het voeden moet mama altijd alarmeren en haar ertoe aanzetten om de positie van je baby opnieuw aan te passen.

Een secundaire oorzaak is een te krachtig zuigen of een bijreflex die in stand wordt gehouden door aanhoudende restspanningen ter hoogte van de schedel van de baby of zijn kaak.

Het dragen van synthetische kleding. Geef de voorkeur aan natuurlijke materialen zoals katoen, met name voor je borstvoedingsbeha.

Problemen met verstopping tijdens de borstvoeding.

Onjuist gebruik van de borstkolf (slecht passende, te kleine of te grote kolfkapjes), een te sterke zuigkracht die aan de borsten trekt. Als het kolven pijnlijk is, verwissel dan de kapjes en/of pas de zuigkracht aan.

Een te droge en uitgedroogde huid (drogen met een haardroger, te agressieve zeep...).

De locatie van de tepelkloof kan je vaak helpen om het probleem te identificeren dat gecorrigeerd moet worden tijdens de voeding.

• Bovenste deel van de tepel

Op het bovenste deel van de tepel: je baby zit te laag ten opzichte van de borst en moet zich uitrekken om de borst te pakken.

• Onderste deel

Op het onderste deel van de tepel: je baby ligt te hoog geplaatst.

• In het midden 

Op het midden van de tepel: je baby neemt de borst niet goed genoeg en knijpt de tepel samen.

• Rondom

Rondom de tepel: je baby kauwt of knijpt in de borst; hij neemt alleen de tepel en niet de tepelhof, wat kan worden verklaard door tepelverwarring.

Être bien installée, avec le dos bien calé, sans tension dans les cervicales. 

Vous amenez votre bébé au sein sans vous pencher en avant. La légère inclinaison de votre corps permet que votre bébé se retrouve collé-serré contre vous. La gravité plaque son ventre contre le vôtre.
 

Certaines consultantes en allaitement recommandent une prise du sein asymétrique, du moins au début. Concrètement, cela veut dire que la bouche de bébé ne doit pas être centrée sur le mamelon, mais que sa lèvre inférieure doit prendre une plus grande surface du sein que sa lèvre supérieure. Une fois que votre bébé est ainsi branché sur le sein, veillez à vous incliner suffisamment en arrière pour le voir et pour délier les possibles tensions de vos poignets.

Dans tous les cas, une douleur lors de l’allaitement n’est jamais normale et doit toujours alerter la mère (hormis les contractions utérines du début de l’allaitement qui peuvent être douloureuses). Si la tétée est douloureuse ou provoque des tiraillements, il faut alors re-positionner votre bébé. Si cela ne suffit pas, pensez à consulter immédiatement un thérapeuthe manuel (ostéopathe, chiropracteur ou kinésithérapeute).

A noter que les crevasses n’ont pas immédiatement des lésions visibles. La douleur lors de l’allaitement doit donc vous alerter avant que ces dernières n’apparaissent.

En cas de sensations douloureuses répétées, prenez conseil auprès d’une consultante en lactation IBCLC (vérifiez sur le site IBCLC Commission si la personne à qui vous faites appel est bien certifiée) qui pourra vous aider et vous accompagner tout au long de la maternité. Pour plus de détails, voir notre article sur Comment allaiter bébé au sein.

Als de tepelkloven eenmaal aanwezig zijn, is het mogelijk ze te behandelen en de genezing te versnellen.

Het is belangrijk om er snel iets aan te doen, want naast het ongemak kunnen beschadigde tepels gemakkelijker kiemen doorlaten en infecties veroorzaken. Geen paniek: het is zeer zeldzaam dat de kiemen die de genezing belemmeren ook je baby beïnvloeden. Ze vertragen wel het genezingsproces van de wond. Zorg dus goed voor je gezondheid en vind snel de juiste behandeling voor je tepelkloven.

De betrokken zone hydrateren

Hydrateer de zone goed, met name de tepels (als het te droog is, kan de huid uitrekken en scheuren en zo de kloven verergeren), bijvoorbeeld met een druppel melk, een klein beetje biologische en geurloze kokosolie of een biologische balsem op basis van lanoline die helpt een beschermende barrière te vormen. Vraag advies aan je arts of zorgverlener. Aarzel niet om bij het aanbrengen van de crème een borstvoedingskussentje om je kleding niet te bevlekken. Neem het mee in je kraamtas om het vanaf het begin bij je te hebben.

De tepels isoleren van het behaweefsel

Bewust van de ontreddering van jonge moeders en hun neiging om snel een project op te geven dat hen nauw aan het hart lag, hebben fabrikanten hun vindingrijkheid ingezet om hen een manier te bieden om snel te herstellen. Van borstvoedingsschelpen tot zilveren of bijenwaskommetjes, van hydrogelpleisters tot therapeutische patches: er bestaat een heel aantal oplossingen. 

De moedermelkpleisters

Een eenvoudige en voordelige oplossing is om een steriel gaasje te doordrenken met moedermelk en dit op de tepel te bevestigen met een stukje vooraf afgesneden vershoudfolie. Dit vochtige verband wordt bij elke voeding vervangen, of maximaal elk uur. Een colostrumverband kan ook al in het begin worden aangebracht, zelfs nog in het kraamcentrum, bijvoorbeeld onder toezicht van een verloskundige. Colostrum is onder meer rijk aan antistoffen. Let wel op bij het verband: bij een infectie kan het een schadelijk effect hebben. 

Tepelhoedjes gebruiken

Als tijdelijke oplossing kun je tepelhoedjes op de tepels aanbrengen. Zorg ervoor dat je de basis bevochtigt en dat ze goed aan de huid hechten zodat ze niet verschuiven. Ze mogen echter nooit langdurig worden gebruikt. Ze lossen immers alleen het symptoom op zonder de oorzaak aan te pakken (verkeerde positie van het kind en gebrekkig zuigen). Je baby kan er bovendien aan wennen en daarna weigeren de borst te nemen zonder dit hulpmiddel. Ten slotte kunnen ze leiden tot een vermindering van de geproduceerde melkhoeveelheid (20 tot 60% volgens La Leche League), omdat de borst tijdens de voedingen minder goed wordt geleegd. Vergeet niet je tepelhoedjes meerdere keren per dag te wassen met warm zeepwater.

Zorg goed voor je borsten

Laat ze na het douchen zo veel mogelijk aan de lucht drogen. Je kunt ook een beetje moedermelk op de wondjes en kloven aanbrengen. Moedermelk bevat namelijk anti-infectieuze stoffen en stoffen die de celdeling stimuleren. Als je de kans hebt ze in de zon te laten drogen, maak daar dan gebruik van! De vitamine D die de zon ons geeft, versnelt het genezingsproces.

Koude aanbrengen 

Een borstvoedingskompres, of breast pad, kan warm of koud worden gebruikt. Warme kompressen bevorderen de melkdoorstroming, met name bij verstopping, terwijl koude kompressen helpen de zone te kalmeren. 

En uiteraard is het eerste wat je moet doen de positie tijdens het borstvoeden corrigeren. Meestal is het simpelweg corrigeren van de positie al voldoende om de pijn te verlichten.

Als dat niet voldoende is, zal je arts of verloskundige je meestal een antibiotische zalf voorschrijven. Sommige moeders maken ook gebruik van de wondhelende eigenschappen van honing. Deze oplossing werkt als je een essentiële voorzorgsmaatregel in acht neemt: gebruik uitsluitend gesteriliseerde honing die verkrijgbaar is bij de apotheek. Honing kan namelijk een botulinetoxine bevatten dat bij baby's jonger dan één jaar een neurologische aandoening kan veroorzaken.

Bij aanhoudende pijn kan het gaan om een schimmel, ook wel "spruw" genoemd, zeker als je recent antibiotica hebt gebruikt. Een voeding die te rijk is aan suikers kan de groei ervan ook bevorderen als hij al aanwezig is.

Dit type gist, ook wel "candida-gist" genoemd, kan ook kloven veroorzaken, evenals pijnlijke sensaties en een branderig gevoel.

Als dat het geval is, kan je baby kleine witte vlekjes op de tong ontwikkelen die na het voeden niet verdwijnen, en kan er sprake zijn van een ernstige luieruitslag.

Controleer de mond van je baby en laat je borsten onderzoeken bij twijfel. Spruw verdwijnt binnen enkele dagen met een antischimmelbehandeling en het gebruik van probiotica om de darmflora weer in balans te brengen.