Ruggenprik en borstvoeding: wat zijn de effecten?

Zo werd in een studie het borstvoedingsgedrag beoordeeld aan de hand van de Preterm Infant Breastfeeding Behavior Scale bij 56 gezonde pasgeborenen [3]. De onderzoekers vonden geen verschil tussen pasgeborenen van wie de moeder een ruggenprik had gekregen en pasgeborenen van wie de moeder dat niet had, wat betreft het aanleggen aan de borst of het neonatale zuigen, en dit zowel 1 uur als 24 uur na de bevalling. Ze maten ook de niveaus van bupivacaïne en fentanyl in het navelstrengbloed en vonden geen significant effect op de borstvoedingsvariabelen. Een mogelijke verklaring voor het uitblijven van significante resultaten kan de zeer lage dosis bupivacaïne en fentanyl zijn die in deze steekproef werd gebruikt.

Er werd een grootschaligere studie uitgevoerd om het effect van de epiduraaldosis te vergelijken. Deze studie werd uitgevoerd bij 1054 vrouwen, van wie een deel een epidurale analgesie met hoge dosis ontving, een ander deel een gecombineerde spinale epiduraal met gemiddelde dosis, of een infuus met lage dosis, of helemaal geen epiduraal [4]. De auteurs stelden geen enkel verschil vast tussen de groepen wat betreft de aanvangspercentages of de duur van de borstvoeding.

Een gerandomiseerde dubbelblinde studie heeft een negatief effect aangetoond van de dosis epidurale fentanyl op neurologische variabelen 24 uur na de geboorte [5]. Na 6 weken waren meer vrouwen die een hoge dosis fentanyl hadden ontvangen gestopt met borstvoeding dan vrouwen die een lage dosis hadden ontvangen. Deze resultaten kunnen worden verklaard doordat de hoge epiduraaldosis de neurologische score van het kind (NACS-score) heeft beïnvloed; kinderen die gemakkelijk borstvoeding krijgen, hebben hogere scores. De onderdrukking van de spierspanning van de pasgeborene door epidurale opiaten belemmert namelijk het vermogen van de pasgeborene om aan de borst te drinken. Dergelijke factoren kunnen goede borstvoedingsgedragingen in de eerste 24 uur van het leven in de weg staan, wat de moeder ertoe kan aanzetten om te vroeg te stoppen met borstvoeding [6].

Ook in een studie met 1.280 vrouwen hadden vrouwen die een epidurale analgesie hadden ondergaan een grotere kans op borstvoedingsproblemen en gedeeltelijke borstvoeding in de eerste week van het postpartum (kraamtijd). Ze waren ook geneigd de borstvoeding vaker te stoppen tijdens de eerste 24 weken vergeleken met vrouwen die geen epidurale analgesie hadden ondergaan [7]. Gemiddeld genomen toont een andere studie aan dat er 1,4 keer meer risico is om te stoppen met borstvoeding vóór 6 maanden als men een epiduraal heeft gehad [8].

Zo ontvingen vrouwen in de epiduraalgroepen in meerdere studies ook andere medicijnen, waaronder pethidine, waarvan is aangetoond dat het een ongewenst effect heeft op de borstvoeding [9].

Bovendien werd het gebruik van synthetisch oxytocine voor de bevalling geassocieerd met een 3 keer hoger risico op een late start van de borstvoeding [10], terwijl de ruggenprik het risico op het gebruik van synthetisch oxytocine om weeën op te wekken en de bevalling in te leiden significant vergroot [11].

Verder is de ruggenprik geassocieerd met een viervoudige toename van instrumentale vaginale bevallingen [12]. Weefselbeschadiging door scheuren als gevolg van een instrumentale bevalling kan tijd nodig hebben om te herstellen, wat het directe huid-op-huidcontact tussen de pasgeborene en de moeder kan vertragen. Tijdens het huid-op-huidcontact in de vroege postpartum (kraamtijd) initieert de pasgeborene de borstvoeding, wat de afgifte van maternaal oxytocine stimuleert dat nodig is voor de melkproductie.

De epidurale verlengt ook de tweede fase van de bevalling [13], wat de mama sterk kan vermoeien en het opstarten van de borstvoeding kan vertragen.