Epiduraal: risico's en voordelen tijdens de bevalling

Een epidurale is een analgetisch middel dat de pijn tijdens de bevalling vermindert. Het wordt door de anesthesist toegediend via een dunne naald in de epidurale ruimte (tussen twee lendenwervels), waardoor een lokale verdoving mogelijk is. Vervolgens wordt een katheter ingebracht die langs de rug wordt bevestigd. De anesthesist injecteert daarna het verdovingsmiddel, dat na ongeveer tien minuten begint te werken. Het is een zeer effectieve analgetische techniek. Er zijn echter bepaalde contra-indicaties en aandoeningen die het gebruik ervan kunnen verhinderen. Aarzel niet om dit te bespreken met je zorgverlener en de anesthesist. 

In een groot overzichtsartikel gepubliceerd in 2018 keken onderzoekers naar 40 studies met meer dan 11.000 moeders. Ze vergeleken moeders die een epidurale injectie hadden gekregen, een spinale verdoving, een keizersnede, en moeders die geen medicatie hadden ontvangen of pijnstillers hadden gekregen, waaronder opioïden [2]. 

De epidurale is een effectief analgeticum 

Gemiddeld verlaagt het de ervaren pijn met 2 tot 3 punten op een schaal van 0 tot 10 (0: geen pijn en 10: extreem pijnlijk), en dit effectiever dan opioïden. De meeste moeders gaven aan dat de pijnbeheersing met de epidurale "uitstekend of zeer goed" was. Deze analgetische techniek is dan ook zeer effectief om moeders pijnverlichting te bieden. 

De epidurale heeft de voorkeur boven opioïden 

De eerder genoemde studie, die het effect van de epidurale als analgeticum aantoonde, liet ook zien dat moeders die een epidurale kregen minder last hadden van misselijkheid en braken dan moeders die opioïden ontvingen. Ze hadden ook minder ademhalingsproblemen (behoefte aan zuurstof). 

Kinderen geboren na een epidurale hadden ook minder kans om naloxon te krijgen, een medicijn dat wordt gebruikt om de werking van opioïden te blokkeren, vergeleken met kinderen geboren na een bevalling met opioïden. 

Deze praktijk kan echter gepaard gaan met bijwerkingen en complicaties. 

Epiduraal en risico voor de gezondheid van de moeder

Moeders die een epiduraal kregen, hadden vaker last van hypotensie, motorische blokkades, koorts en urineretentie (waarbij een katheter in de blaas moest worden ingebracht om de urine af te voeren) [3].

Een overzicht van 22 studies, over meer dan 650.000 bevallingen, toonde ook aan dat het de kans op een perineale scheur met 2 vermenigvuldigt [4].

Het zou echter de rugpijn op de lange termijn niet verergeren [5].

Epiduraal en vertraging van de tweede fase van de bevalling

Vrouwen met een epiduraal hebben met name een langere eerste en tweede fase (de persfase) van de bevalling, gemiddeld 13,66 minuten langer. Deze moeders hadden ook meer kans om synthetisch oxytocine te ontvangen om de weeën te versterken en de bevalling op gang te brengen [6].

De verlenging van de bevalling betreft echter vooral de tweede fase. Zo toonde een studie van meer dan 62.000 bevallingen aan dat de gemiddelde duur van de tweede fase 2 keer langer was voor moeders met een epiduraal bij hun eerste bevalling (gemiddeld 1u06 tegenover 36 min zonder). Voor moeders bij wie het de tweede bevalling was, duurde het 24 min met epiduraal tegenover 12 minuten [7].

Sommige studies tonen aan dat de beste voedingssupplement zwangerschap voor de duur van de tweede fase van de bevalling zouden frambozenbladen zijn. 

Epiduraal en risico op gebruik van een verlostang

Een moeder met een epiduraal heeft ook 1,4 keer meer kans op het gebruik van een verlostang en vacuümextractor tijdens de persfase [8].

Maar toen de onderzoekers de gegevens beperkten tot alleen bevallingen vanaf 2005, zagen ze geen toename meer in het gebruik van een verlostang en vacuümextractor. Een hypothese is dat epiduralen een steeds lagere dosis hebben dankzij geavanceerdere technieken, en dat deze verbetering helpt om het gebruik van verlostang/vacuümextractor te verminderen.

Dit zou kunnen komen doordat je met een epiduraal je benen minder of helemaal niet voelt, waardoor het moeilijk is om het onderlichaam te bewegen. Ze stelden ook vast dat een epiduraal de kans op een motorische blokkade met 30 vermenigvuldigt [9]. 

Epiduraal en risico op een keizersnede

Onderzoekers vonden geen significant verschil in het percentage keizersneden tussen vrouwen die een epiduraal kregen en vrouwen die dat niet kregen. Dit percentage was in de 2 groepen respectievelijk 11% en 13%, dus veel lager dan het gemiddelde [10].

Sommige studies tonen een verhoogde kans op een keizersnede, maar de resultaten zijn niet altijd betrouwbaar [11].

Een andere analyse van meer dan 200.000 vrouwen toont bijvoorbeeld aan dat het de kans op deze ingreep met 2,5 vermenigvuldigt [12].

Dit zou kunnen worden verklaard doordat een epiduraal een langere bevalling kan veroorzaken, met name in de tweede fase. 

De baby loopt geen groter gevaar als je een epidurale verdoving hebt! Onderzoekers konden bijvoorbeeld geen verschillen vaststellen tussen vrouwen die een epidurale verdoving kregen en vrouwen die dat niet deden, wat betreft de toestand van het kind (aantal opnames op de intensieve zorgafdeling en de APGAR-score, die de vitaliteit van een pasgeborene beoordeelt op basis van empirische observatie op het moment van de geboorte) [13]. 

Epidurale verdoving en het risico op een abnormale hoofdligging van de foetus bij de bevalling

Een analyse van meer dan 15.000 epidurale verdovingen toonde aan dat de kans dat de hoofdligging van de foetus bij de bevalling abnormaal was 1,4 keer groter was in vergelijking met bevallingen zonder epidurale verdoving [14]. 

Epidurale verdoving en het risico op autisme

In oktober 2020 toonde een onderzoek naar geboorten in Californië aan dat de epidurale verdoving in werkelijkheid geassocieerd zou zijn met een toename van 37% in latere diagnose van autisme bij het kind [15]. Deze gegevens werden echter sterk bekritiseerd omdat er geen rekening was gehouden met tal van factoren: sociaaleconomische, genetische en medische factoren voor autisme die vaker zouden kunnen voorkomen bij vrouwen die kiezen voor een epidurale verdoving. Experts merkten ook op dat het biologisch weinig plausibel is dat epidurale verdoving geassocieerd zou zijn met autisme. 

Kort na de publicatie brachten verschillende beroepsverenigingen een verklaring uit waarin ze stelden dat het onderzoek geen geloofwaardig wetenschappelijk bewijs leverde voor een verband met autisme [16].

Latere onderzoeken toonden aan dat epidurale verdoving geen effect heeft op autisme.

Het nieuwe onderzoek onderzocht het gebruik van epidurale verdoving tijdens de bevalling en latere diagnoses van autisme in Canada. Het omvatte 123.175 kinderen die tussen 2005 en 2016 werden geboren en werden gevolgd tot 2019. In werkelijkheid was er geen statistisch significant verschil in autismecijfers tussen kinderen van moeders die tijdens de bevalling een epidurale verdoving kregen en kinderen van moeders die dat niet kregen [17].

Bevallen in het water zorgt er volgens onderzoeken doorgaans voor dat je minder pijn ervaart. Daardoor zijn er minder pijnstillers nodig en wordt er bijna geen ruggenprik gegeven [18]. Onderzoekers toonden aan dat van de meer dan 700 moeders die in het water bevielen, geen van hen pijnstillers nodig had [19]. Deze methode zou dus kunnen bijdragen aan een natuurlijke bevalling.

De epidurale is dus effectief voor het beheersen van de pijn tijdens de bevalling. Het is echter geen onschuldige ingreep: er wordt met name een verlenging van de tweede fase van de bevalling bij de vrouw vastgesteld. Anderzijds lijkt het niet gepaard te gaan met complicaties voor je baby. 

Bepaalde contra-indicaties of aandoeningen kunnen echter verhinderen dat je een epidurale krijgt. 

Een bevalling in het water kan bijvoorbeeld een goed alternatief zijn voor de mama. 

Aarzel niet om advies te vragen aan je vroedvrouw, gynaecoloog, arts, enz.