Hoe herken je de symptomen van mastitis en hoe voorkom je het?

Mastitis is een gelokaliseerde ontsteking van de borst. Het kan geleidelijk of plotseling optreden. Er is sprake van mastitis wanneer een borst gevoelig, rood, warm en pijnlijk wordt.

In sommige gevallen blijft de ontsteking lokaal. In andere gevallen gaat het gepaard met algemene symptomen die lijken op een grieperig gevoel: intense vermoeidheid, koude rillingen, spierpijn en koorts boven de 38,5 °C.

Er zijn twee grote vormen te onderscheiden: inflammatoire mastitis en infectieuze mastitis. De eerste is doorgaans gerelateerd aan een slechte drainage van de melk. De tweede impliceert de aanwezigheid van een bacteriële infectie, vaak door Staphylococcus aureus [2].

Het is essentieel om de symptomen van mastitis snel te herkennen, zodat je kunt handelen voordat de situatie erger wordt.

De eerste tekenen zijn vaak plaatselijk. Een zone van de borst wordt pijnlijk, rood en warm. Ze kan steviger aanvoelen, alsof zich een kleine zwelling heeft gevormd. Deze zone komt vaak overeen met een verstopte melkgang of een niet-opgeloste borstvoedingsophoping.

Wanneer de ontsteking zich verder ontwikkelt, kunnen er algemene klachten optreden. Je kunt plotselinge vermoeidheid voelen, spierpijn, koude rillingen en hoge koorts. Deze symptomen van mastitis geven soms het gevoel dat je in een paar uur tijd griep krijgt.

Als de symptomen langer dan 24 tot 48 uur aanhouden of verergeren, is een medisch consult noodzakelijk.

Mastitis is het vaakst gerelateerd aan onvoldoende drainage van de borsten. Wanneer de melk stagneert, spreekt men van melkstase. Deze ophoping veroorzaakt een ontsteking vóór de verstopping.

Verschillende factoren bevorderen het ontstaan van mastitis [3]:

• Kloven of letsels van de tepel
• Voedingen met grote tussenpozen of op vaste tijden
• Geen nachtvoeding
• Verstopte melkgang
• Slechte aanlegtechniek
• Hyperlactatie
• Te strakke beha
• Vermoeidheid of stress

De terugkeer naar het werk, met langere tussenpozen tussen de voedingen, kan het risico op mastitis verhogen als het kolven niet regelmatig genoeg gebeurt.

Gelukkig is het mogelijk het risico sterk te verminderen.

Preventie is in de eerste plaats gebaseerd op een goede drainage van de borst. Voeden op aanvraag, geen voedingen overslaan en controleren of de baby goed aangelegd is, zijn eenvoudige maar zeer doeltreffende maatregelen. Een goed geleegde borst is veel minder vatbaar voor ontstekingen.

Het is ook belangrijk om borstverstopping te voorkomen. Als de borst te vol wordt, kan het afkolven of zachtjes masseren van het gespannen gebied helpen om melkstase te vermijden.

De keuze van ondergoed telt ook. Een te strakke beha kan de melkgangen samendrukken en de melkstroom verstoren. Kies bij voorkeur voor soepele modellen zonder beugel.

Ten slotte spelen hygiëne en rust een sleutelrol. Handen wassen, het materiaal voor borstvoeding correct reinigen en jezelf voldoende hersteltijd gunnen, dragen bij aan het beperken van infecties.

Bij de eerste symptomen van een borstontsteking is het essentieel om snel te handelen. Rust heeft prioriteit. Gaan liggen met je baby en de voedingen vaker aanbieden bevordert de drainage en beperkt de verergering.

In tegenstelling tot bepaalde misvattingen hoef je de borstvoeding niet te stoppen. Doorgaan met het aanleggen van de baby helpt complicaties zoals een abces te voorkomen [4].

Om de pijn te verlichten kan het aanbrengen van warmte vóór de voeding de melkstroom bevorderen, terwijl kou ná de voeding helpt om de ontsteking te verminderen. Massages moeten zacht worden uitgevoerd, altijd in de richting van de tepel.

Bij ernstige pijn zijn paracetamol en ibuprofen compatibel met borstvoeding volgens het CRAT. Antibiotica zijn niet standaard: ze worden voorgeschreven bij een bewezen infectie of bij uitblijven van verbetering na 24 tot 48 uur.

Minder dan 3% van de borstontStekingen evolueert naar een abces, maar het is belangrijk een arts of IBCLC te raadplegen als de situatie niet verbetert.

Om de compatibiliteit van een geneesmiddel met borstvoeding te controleren, kun je de officiële website van het CRAT raadplegen:
https://www.lecrat.fr/

Het snel herkennen van de symptomen van mastitis maakt het mogelijk vroeg in te grijpen en complicaties te voorkomen. Mastitis herkennen, de oorzaken begrijpen en eenvoudige preventieve maatregelen toepassen zijn de sleutels om rustig door te gaan met borstvoeding.

Bij twijfel of verergering van de symptomen is het altijd beter een zorgprofessional te raadplegen (arts, vroedvrouw, IBCLC, enz.). Met de juiste begeleiding wordt mastitis effectief behandeld en kan borstvoeding veilig worden voortgezet.