Het microbioom van de pasgeborene: wat is de impact van vaginale seeding?

De gevoeligheid voor bepaalde pathogenen is vaak hoger bij zuigelingen die via keizersnede zijn geboren dan bij degenen die vaginaal zijn bevallen. Zo trad 64 tot 82% van de gemelde gevallen van huidinfecties met meticillineresistente Staphylococcus aureus (MRSA) bij zuigelingen op bij via keizersnede geboren zuigelingen [7].

Een slechte maternale overdracht bij een keizersnede kan zuigelingen vatbaarder maken voor kolonisatie door pathogenen. De klinische gevolgen van verstoringen van het microbioom in het vroege leven en het dragerschap van ziekteverwekkers tijdens dit kritieke venster van de immuunontwikkeling moeten echter nog worden vastgesteld [8]

We weten ook dat de overdracht van maternale darmbacteriën begint al tijdens de zwangerschap [9], dus je eigen microbioom versterken met prebiotica en probiotica kan een optie zijn om het microbioom van je baby te bevorderen.

Bovendien heeft een studie naar de samenhangen tussen de bevallingsvorm en de diversiteit en het kolonisatiepatroon van het darmmicrobiota tijdens het eerste levensjaar van de zuigeling aangetoond dat de diversiteit en het kolonisatiepatroon significant samenhingen met de bevallingsvorm, maar het langetermijneffect van deze verschillen blijft onbekend. Een studie toonde aan dat de verschillen slechts tot 6 maanden aanhielden [10], terwijl een andere studie verschillen tot 4 jaar aantoont [11].

Een afwijkende microbiële kolonisatie bij zuigelingen is in verband gebracht met langetermijneffecten op hun metabolisme, omdat het darmmicrobioom kan bijdragen aan obesitas door de energie-extractie te verhogen of door de metabole signalering en ontsteking te veranderen [12]. In een studie onder 284 kinderen geboren via keizersnede werd vastgesteld dat op de leeftijd van 3 jaar 15,7% van de via keizersnede geboren kinderen obese was, tegenover 7,5% van de kinderen geboren via vaginale bevalling [13]. 

Invariante natuurlijke killercellen (iNKT) spelen een rol bij de pathogenese van colitis ulcerosa, een belangrijke vorm van inflammatoire darmziekte, en in astma. Microbiële blootstelling vroeg in het leven heeft blijvende effecten op deze iNKT-cellen en, bij afwezigheid daarvan, kan latere blootstelling aan factoren die deze cellen stimuleren een auto-inflammatoire respons opwekken [14]. Dit effect van het microbioom zou de bevinding kunnen verklaren uit een studie die een stijging van 20% aantoont in het risico op het ontwikkelen van astma bij kinderen geboren via een keizersnede [15].
Het risico op het ontwikkelen van astma [16] is ook in verband gebracht met het type bacteriën dat bijdraagt aan het darmmicrobiota tijdens de eerste 100 dagen van het leven. 

Ze observeren ook dat zuigelingen die via keizersnede zijn geboren in de eerste 3 levensweken sterker gekoloniseerd zijn door Clostridium (geassocieerd met neonatale necrotiserende enterocolitis) [17]. Men is van mening dat een gezond darmmicrobioom de ontwikkeling en rijping van het immuunsysteem bevordert, terwijl een abnormale darm wordt beschouwd als de belangrijkste oorzaak van ernstige gastro-intestinale infecties tijdens de vroege kindertijd [18].

In een studie observeerden ze dat kinderen met een ouderlijke voorgeschiedenis van astma of allergieën die via keizersnede waren geboren, een risico vertoonden op atopie (of een overgevoeligheid voor de omgeving die zich doorgaans uit in astma, verkoudheid of eczeem) dat tweemaal hoger lag dan bij kinderen die vaginaal waren geboren. Geboorte via keizersnede was significant geassocieerd met een verhoogde kans op allergische rhinitis. De auteurs concludeerden dat dit mogelijk verklaard kan worden door het gebrek aan contact met de vaginale flora bij een keizersnede [19]. 

Let op mama, we hebben het hier alleen over een verhoogd risico — dat betekent niet dat je kind niet gezond zal zijn omdat je een keizersnede hebt gehad! En een keizersnede is voor velen van ons noodzakelijk, en gelukkig maar dat die bestaat!

Bovendien kan het microbioom van alle via keizersnede geboren zuigelingen niet als uniform worden beschouwd, omdat sommige zuigelingen via keizersnede worden geboren na het begin van de weeën of het breken van de vliezen, terwijl anderen worden geboren vóór het begin van de weeën of vóór het breken van de vliezen. Bijgevolg zal de blootstelling aan maternale vaginale bacteriën variëren tussen alle via keizersnede geboren zuigelingen. 

Tot slot zijn er andere manieren om het microbioom te ontwikkelen, zoals via borstvoeding of huid-op-huidcontact!

De eerste stap om je baby een gezond darmmicrobioom te geven begint tijdens de periode van de zwangerschap. Maternale microben worden voor het eerst in utero overgedragen [20].

Je kunt prebiotische vezels consumeren die bijdragen aan de rijkdom van het darmmicrobiota [21]. Het gebruik van probiotica kan ook gunstig zijn [22]. Deze voedingsmiddelen verdienen ook de voorkeur bij de voedingsintroductie van je kind om zijn goede ontwikkeling te ondersteunen!

Deborstvoeding vormt het darmmicrobiota vroeg in het leven, zowel rechtstreeks via de blootstelling van de zuigeling aan het microbiota van de moedermelk als indirect, via factoren in de moedermelk die de groei en het metabolisme van bacteriën beïnvloeden [23]. De voordelen van borstvoeding zijn onmiskenbaar voor het microbiota. 

Commensale bacteriën in moedermelk en bacteriën op de areolaire huid van de moeder dragen bij aan de vroege kolonisatie van de darm van de zuigeling. Een studie toonde aan dat borstvoeding 27,7% bacteriën uit moedermelk en 10,3% uit de areolaire huid leverde [24].

Huid-op-huidcontact helpt ook de ontwikkeling van het microbioom te bevorderen [25].

Verschillende studies hebben aangetoond dat het hebben van een huisdier kan in feite bijdragen aan het vergroten van de diversiteit van het darmmicrobioom. Deze bevinding is gekoppeld aan de hygiënehypothese, waarbij een beperkte blootstelling aan infecties vroeg in het leven het de ontwikkeling van het immuunsysteem juist kan schaden. Een specifieke studie met 746 zuigelingen toonde aan dat het hebben van een huisdier geassocieerd was met een grotere aanwezigheid van twee bacteriën: Ruminococcus en Oscillospira. Deze bacteriën zijn in verband gebracht met een lager risico op allergie en obesitas bij kinderen [26].

Een contact met de buitenwereld stelt kinderen in staat hun immuunsysteem te versterken. Het kan verstandig zijn kinderen buiten te laten spelen, in de natuur en in de aarde, om de ontwikkeling van hun afweersysteem en hun microbioom te bevorderen.