De keerzijde van de pil

Om de werking van de pil te begrijpen, laten we even terugkijken op hoe de menstruatiecyclus werkt.

De vrouwelijke menstruatiecyclus verloopt in twee fasen, voor en na de eisprong.

In 2013 maakte 41% van de vrouwen tussen 15 en 49 jaar gebruik van de pil[1]. En hoewel het gebruik ervan afnam na de pilcrisis dat jaar, blijft het in 2016 het meest gebruikte anticonceptiemiddel in Frankrijk[2]. De teruggang van de pil geldt echter niet voor de 15-19-jarigen.

De pil wordt in ongeveer de helft van de gevallen voorgeschreven als anticonceptiemiddel. In de andere helft wordt ze voorgeschreven voor hormonale problemen: pijnlijke, uitblijvende of onregelmatige menstruatie, acne of andere huidproblemen, endometriose, of andere symptomen zoals premenstrueel syndroom, depressie, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen... Er bestaan echter natuurlijke alternatieven zonder hormonen, waaronder het innemen van een voedingssupplement premenstrueel syndroom en/of een voedingssupplement pijnlijke menstruatie.
 

De pil reguleert de hormonen echter niet; ze maskeert alleen de symptomen zonder het probleem bij de bron aan te pakken. Ze kan dan ook niet worden beschouwd als een behandeling voor deze hormonale verstoringen.

De pil verstoort, door de natuurlijke aanmaak van oestrogeen en progesteron te onderdrukken en een grote hoeveelheid synthetische hormonen aan ons lichaam toe te voegen, het fragiele hormonale ecosysteem van ons lichaam. Als gevolg daarvan wordt de aanmaak van andere hormonen ook beïnvloed. 

De schildklierhormonen

De schildklierhormonen, aangemaakt door de schildklier, beïnvloeden elke cel in ons lichaam en reguleren het metabolisme in brede zin (haargroei en nagelgroei, energie, stemming, gewicht…). De pil kan de schildklieractiviteit echter verzwakken en bijdragen aan de volgende symptomen: haaruitval, gewichtstoename, prikkelbaarheid, vermoeidheid…

De androgene hormonen
 

Dit zijn de mannelijke hormonen (testosteron en zijn derivaten) die bij vrouwen de eisprong, de libido en het verlangen[3], de spiermassa en de botgezondheid reguleren. De androgene hormonen, die deels door de eierstokken worden aangemaakt, worden onderdrukt door de pil. Dit leidt tot de volgende bijwerkingen: verminderde libido, moeite met het bereiken van een orgasme, verminderde aantrekkingskracht tot je partner…

De hormonen die de bloedsuikerspiegel reguleren
 

De bloedsuikerspiegel is het suikergehalte in het bloed. Elke keer dat je eet, stijgt de bloedsuikerspiegel omdat de suikers (koolhydraten) uit onze voeding in het bloed terechtkomen. Het hormoon insuline wordt dan aangemaakt om de bloedsuikerspiegel terug op een normaal niveau te brengen door suiker vanuit het bloed naar de cellen te transporteren. De pil kan dit mechanisme echter ontregelen en bijdragen aan de volgende symptomen: vermoeidheid, prikkelbaarheid, PCOS (polycysteusovariumsyndroom), suikerhonger, verhoogd risico op het ontwikkelen van diabetes type 2…

De werking ervan gaat verder dan hormonen en verstoort onze algehele gezondheid

Effecten op de lever

De lever is verantwoordelijk voor het reguleren van onze hormonen door die welke zijn verbruikt of in overmaat aanwezig zijn opzij te zetten. De grote hoeveelheid synthetische hormonen die de pil dagelijks afgeeft, geeft de lever daardoor een aanzienlijke extra werklast.

Effecten op de voedingsstatus

De pil put bepaalde voedingsstoffen uit, met name B-vitamines, magnesium en zink[4] — voedingsstoffen die overigens essentieel zijn voor de hormonale regulatie, maar ook voor de immuniteit, de vruchtbaarheid, de cellulaire energieproductie, de gezondheid van het haar, het zenuwstelsel… [5] Het nemen van een voedingssupplement voor vrouwen met onder andere B-vitamines is interessant. Onze multivitamines voor vrouwen is onder andere rijk aan B-vitamines. 

Om je magnesiumvoorraden aan te vullen, onze voedingssupplement magnesium is voor jou gemaakt. 

Pink Balance, onze voedingssupplement hormonale balans, in poedervorm met rode vruchten. Het bevat maca, shatavari en biet en is van nature rijk aan B-vitamines! 

Verstoring van het darmmicrobioom

De pil draagt bij aan het verminderen van de populatie goede bacteriën in het darmmicrobioom. Dit microbioom reguleert veel parameters in ons lichaam, zoals immuniteit, hormonen, spijsvertering, stemming, gewicht… Als het darmmicrobioom uit balans is, kunnen deze functies negatief worden beïnvloed[6].

De pil is, net als elk geneesmiddel, niet zonder gevolgen en heeft een impact op ons hele lichaam.

Wanneer je stopt met de pil, wordt de communicatie tussen hersenen en eierstokken geacht zich te herstellen: de eierstokken gaan weer aan het werk, produceren oestrogeen, ovuleren, en de eicellen produceren progesteron.

Toch kan het enige tijd duren voordat deze communicatie zich herstelt en sommige vrouwen hebben meerdere maanden nodig om hun natuurlijke menstruatie terug te krijgen[7] [8] [9]. Bovendien herstelt het hormonale ecosysteem zich niet noodzakelijk van de effecten van de pil zonder hulp, en hetzelfde geldt voor de andere functies die door de pil worden beïnvloed (lever, darmmicrobioom, voedingsstoffenreserves…).
 

Tot slot, destoppen met de pil kan bij sommige mensen een "reboundeffect" veroorzaken na het hormonale disbalans. Met andere woorden, de natuurlijke hormoonproductie die tijdens het pilgebruik werd onderbroken, kan na het stoppen met iets te veel ijver weer op gang komen. Dit is vaak het geval bij androgene hormonen, die na de pil een piek kunnen vertonen en bijvoorbeeld haarverlies of acne kunnen veroorzaken[10].  

Historisch gezien heeft de pil vrouwen geholpen zich te emanciperen, en tegenwoordig past ze bij veel mensen goed. Dat gezegd hebbende, zijn er maar weinig vrouwen die de pil bewust innemen met een echte «geïnformeerde toestemming», dat wil zeggen terwijl ze op de hoogte zijn van de voordelen, de risico's en de omvang van de bijwerkingen, enzovoort.

Bovendien beginnen veel vrouwen al vroeg met de pil, soms slechts enkele jaren of zelfs maanden na de eerste menstruatie. Dit geldt met name voor jonge meisjes die symptomen ervaren zoals acne, pijnlijke of onregelmatige menstruatie, of die PCOS of endometriose hebben. Deze jonge meisjes, inmiddels vrouwen, stoppen vaak met de pil wanneer ze een kinderwens krijgen. De aandoeningen die aanwezig waren vóór het pilgebruik komen echter meestal terug, wat de conceptie mogelijk bemoeilijkt — zeker als ze de pil «laat» stoppen, op een leeftijd waarop de vruchtbaarheid van nature afneemt.
 

Het nemen van de pil is dan ook een keuze die verdient om goed over na te denken.

De pil heeft zeker haar plaats binnen het aanbod van medische anticonceptiemethoden, maar vrouwen aan wie ze wordt voorgeschreven zouden beter geïnformeerd moeten worden over de risico's en over het feit dat ze geen oplossing biedt voor hormonale verstoringen. Weet ook dat er andere anticonceptiemethoden bestaan die eveneens het overwegen waard zijn, waaronder methoden voor mannen, zoals thermische anticonceptie, die werkt via het optrekken van de testikels, volledig natuurlijk is en omkeerbaar. En als je er even bij stilstaat: vrouwen zijn maar een paar dagen per maand vruchtbaar, terwijl mannen dat 24 uur per dag zijn — waarom zou anticonceptie dan niet ook hun verantwoordelijkheid zijn?