Meconium: wat is de eerste ontlasting van de baby?

Meconium is de eerste stof die aanwezig is in de darmen van de zich ontwikkelende foetus en vormt de eerste ontlasting van de pasgeborene. Het kan groen, bruin of geel zijn. 
 

Het vormt zich voor het eerst in het maag-darmkanaal van een foetus tussen 11 en 14 weken zwangerschap [1]. 
 

Gezonde voldragen pasgeborenen scheiden meconium uit binnen 24 tot 48 uur na de geboorte. Premature baby's vertonen doorgaans een vertraagde passage. De meconiumpassage binnen 24-48 uur na de geboorte geeft aan dat de darmen van de pasgeborene intact en doorgankelijk zijn [2]. 

Het uitblijven van meconiumpassage na meer dan 48 uur bij voldragen pasgeborenen kan wijzen op een ziekte of een obstructie van de darm van de zuigeling [3].
 

Bij het breken van de vliezen moet de verpleegkundige de kleur van het vruchtwater beoordelen. Het vruchtwater moet helder zijn, of lichtgeel getint met kleine vernixdeeltjes. Een bruine of groene verkleuring van het vruchtwater wijst op de passage van meconium in utero. 

Meconium kan door de baby in utero worden afgegeven, vóór de bevalling. De aanwezigheid van meconium in het vruchtwater komt voor bij ongeveer 12 tot 16% van de bevallingen [4]. Over het algemeen treedt dit op in 5% van de gevallen vóór 37 weken zwangerschap, bij 25% van de à-terme-geboorten en bij tot wel 52% van de zwangerschappen na de uitgerekende datum [1].

Het afgeven van meconium is zeldzaam vóór 34 weken en de incidentie neemt gestaag toe na 37 weken zwangerschap. Het kan simpelweg de normale gastro-intestinale rijping vertegenwoordigen of wijzen op een hypoxische gebeurtenis (zuurstoftekort), waardoor het een alarmsignaal is voor foetale nood [4].

Het meconiumaspiratiesyndroom treedt op wanneer meconium wordt aangetroffen onder de stembanden. Dit gebeurt globaal in 10% van de gevallen van meconium in utero en is geassocieerd met 20% neonatale mortaliteit [1]. 
 

Het is een zeldzame complicatie: de aanwezigheid van meconium in utero komt gemiddeld voor bij 14% van de zwangerschappen en slechts 2% van de kinderen met meconium in utero loopt een mortaliteitsrisico gerelateerd aan het meconiumaspiratiesyndroom!

Aspiratie kan in utero optreden tijdens het hijgen van de foetus, of na de geboorte, bij de eerste ademhalingen. Het meconiumaspiratiesyndroom wordt gedefinieerd als ademhalingsmoeilijkheden die zich kort na de geboorte ontwikkelen, met radiografisch bewijs van aspiratiepneumonie en de aanwezigheid van meconiumhoudend vruchtwater [9]. Vruchtwater met dik meconium heeft meer kans om ademhalingssymptomen te veroorzaken [6].

Meconium zijn de eerste ontlasting van de baby. Gezonde voldragen pasgeborenen scheiden het meconium uit tussen 24 en 48 uur na de geboorte, wat aangeeft dat de darmen van de pasgeborene intact en doorgankelijk zijn.
 

Het vrijkomen van meconium in de baarmoeder, vóór de bevalling, kan simpelweg de normale gastro-intestinale rijping van je baby weerspiegelen, maar het kan ook een teken zijn van hypoxie. Dit kan bijvoorbeeld ademhalingsproblemen veroorzaken.