Eiwitten: essentiële bondgenoten voor de vruchtbaarheid, de zwangerschap en het postpartum (kraamtijd)

Samen met koolhydraten en vetten vormen eiwitten de basis van je voeding. Ze zijn onmisbaar voor de structuur van alle weefsels in je lichaam en essentieel voor de aanmaak van enzymen, hormonen, neurotransmitters en antistoffen. Kortom, eiwitten leveren energie aan je lichaam! 

Georganiseerd in ketens is het aminozuur de basiseenheid van eiwitten, waarvan een breed scala bestaat. Negen daarvan zijn 'onmisbaar' en moeten dagelijks via de voeding worden aangeleverd; dit zijn de essentiële aminozuren (2). 

De aminozuursamenstelling van eiwitten is cruciaal om hun voedingskwaliteit te beoordelen, die berust op hun vermogen om in de behoefte aan essentiële aminozuren te voorzien. Deze aminozuren zijn onmisbaar voor de groei, het herstel en het onderhoud van je lichaam (3).

• Over het algemeen worden dierlijke eiwitbronnen beschouwd als van betere kwaliteit, omdat ze de 9 essentiële aminozuren leveren, a contrario, plantaardige eiwitten die soms een tekort aan lysine of methionine vertonen (2). 
• Ten tweede wordt de kwaliteit van eiwitten bepaald door hun biobeschikbaarheid en verteerbaarheid. De DIAAS (Digestible Indispensable Amino Acid Score) is een methode om de verteerbaarheid van voedingseiwitten te bepalen en wordt uitgedrukt in waarden onder of boven de 100. Dierlijke eiwitten hebben over het algemeen hogere DIAAS-scores in vergelijking met plantaardige eiwitten.

Waar vind je ze? 

De belangrijkste eiwitbronnen zijn voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong, zoals peulvruchten, granen en noten (57% van de dagelijkse inname), gevolgd door voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong, zoals vlees (18%) en zuivelproducten (10%) (4). 

Ongeacht de bron van de geconsumeerde eiwitten worden ze afgebroken en omgezet in nieuwe eiwitten in je lichaam! Er is een voortdurende eiwitvernieuwing! 

Voor een evenwichtige eiwitinname wordt aanbevolen om dierlijke bronnen te kiezen afkomstig van weidegang en grasgevoerde dieren, bij voorkeur biologisch. Bovendien bevatten vleeswaren van dieren met weidegang minder schadelijke stoffen zoals antibiotica en ontstekingsbevorderende verbindingen die verband houden met dierlijke stress. 

Voor plantaardige eiwitten wordt aanbevolen om de bronnen te combineren, omdat de meeste ervan niet alle essentiële aminozuren leveren. Zo kunnen zaden (chia, lijn...) en pinda's een tekort aan lysine hebben, maar zijn ze rijk aan zwavelhoudende aminozuren en tryptofaan, terwijl peulvruchten (kikkererwten) rijk zijn aan lysine maar arm aan zwavelhoudende aminozuren en tryptofaan. Door plantaardige eiwitbronnen verstandig te combineren, is het mogelijk om een volledige inname van essentiële aminozuren in het dieet te garanderen.

Voor je lichaam zijn de biologische beschikbaarheid en het metabolisme van aminozuren essentieel voor de fysiologische reproductieprocessen, zoals de vorming van gameten, bevruchting, innesteling van het eitje en de zwangerschap van je baby. Meer specifiek zijn eiwitten betrokken bij de structuur en de gezondheid van de voortplantingscellen, evenals bij de folliculaire ontwikkeling, de hormonale regulatie en het transport van de voor reproductieprocessen benodigde voedingsstoffen (5).

De relatie tussen eiwitinname en vrouwelijke vruchtbaarheid is een evoluerend onderzoeksgebied. Hoewel de precieze mechanismen nog weinig begrepen zijn, benadrukken steeds meer studies dat een evenwicht tussen dierlijke en plantaardige eiwitten in de preconceptionele periode de vruchtbaarheid bij zowel vrouwen als mannen zou verbeteren (6).

Om de eisprong te stimuleren, de « Fertility Diet » stelt voor om de inname van plantaardige eiwitten te verhogen (peulvruchten, oliehoudende zaden, tofu) en de inname van dierlijke eiwitten te verminderen zonder deze volledig te schrappen. Een studie bij vrouwen toonde bovendien aan dat de consumptie van plantaardige eiwitten het risico op anovulatoire onvruchtbaarheid vermindert, terwijl dierlijke eiwitten dit risico verhogen, en dit op significante wijze bij vrouwen ouder dan 32 jaar (7,8). 

Ander onderzoek heeft een correlatie aangetoond tussen een dieet rijk aan dierlijke eiwitten en verlaagde testosteronspiegels bij gezonde vrouwen, wat het verband benadrukt tussen eiwitinname en de synthese van androgene hormonen (6).

Omgekeerd hebben studies aangetoond dat vrouwen met een eiwitdeficiëntie vaker te maken kunnen krijgen met vruchtbaarheidsproblemen, waaronder problemen met de eisprong, intra-uteriene groeivertraging en een laag geboortegewicht bij pasgeborenen (9).

Door dagelijks essentiële aminozuren aan te leveren, bevordert het evenwicht tussen dierlijke en plantaardige eiwitten de hormonale balans die onmisbaar is voor de vruchtbaarheid. Ze geven het lichaam een boost, zoals een voedingssupplement voor vruchtbaarheid. 

Zwangerschap gaat gepaard met een toegenomen behoefte aan voedingsstoffen voor de moeder, en eiwitten vormen daarop geen uitzondering. De eiwitbehoefte van de moeder neemt toe doordat eiwitten de gezonde groei en ontwikkeling van de baby ondersteunen, evenals de ontwikkeling van maternale weefsels (hart, bloed, borsten, baarmoeder) en de ondersteunende weefsels van de foetus (placenta, extra-embryonale membranen) (10). 

Studies naar de eiwitvernieuwing in het lichaam hebben aangetoond dat deze vergelijkbaar blijft bij zwangere vrouwen in het begin van de zwangerschap en bij niet-zwangere vrouwen. Toch treedt er een absolute toename van 15% en 25% in de eiwitsynthese op tijdens respectievelijk het 2e en 3e trimester, wat wijst op de noodzaak van een adequate inname van voedingseiwitten om een gezonde zwangerschap te garanderen (11). 

Aminozuren hebben elk een eigen maar essentiële rol tijdens de zwangerschap. Arginine, glutamine, tryptofaan en taurine spelen bijvoorbeeld een cruciale rol in de groei, ontwikkeling en overleving van de foetus, terwijl ornithine en proline de genexpressie, eiwitsynthese en angiogenese (de vorming van bloedvaten) reguleren. Tijdens de zwangerschap wordt het aminozuur glycine "conditioneel onmisbaar", omdat de aanmaak ervan door de placenta geen voldoende bron van glycine vormt voor de foetus (12). 

Enkele tips en aanbevelingen: 

Een evenwichtige voeding die eiwitten van hoge kwaliteit levert, is essentieel om de gezondheid van moeder en foetus tijdens deze kritieke periode te ondersteunen. Een evenwichtige eiwitinname is eveneens belangrijk om intra-uteriene groeivertraging en het risico op een laag geboortegewicht te voorkomen.

De aanbevelingen voor eiwitconsumptie variëren gedurende de hele zwangerschap en vereisen aanpassingen om aan de toenemende behoeften te voldoen. Terwijl de EFSA een dagelijkse eiwitinname van 12% aanbeveelt tijdens het 3e trimester en 10% tijdens de voorgaande trimesters, liggen deze aanbevelingen beduidend lager dan de behoeften die in studies zijn vastgesteld. Ten opzichte van de gemiddelde aanbevolen eiwitbehoefte bij vrouwen (0,88 g/kg/dag) is de schatting aan het begin van de zwangerschap 39% hoger en die aan het einde van de zwangerschap 73% hoger! 

In geval van sport en zwangerschap, en afhankelijk van de intensiteit van de sportactiviteit kunnen je behoeften nog hoger liggen. 

De eiwitinname zou dus 79 g/dag moeten bedragen tijdens het eerste deel van de zwangerschap en 108 g/dag tijdens het tweede deel.

Een te lage eiwitinname kan gevolgen hebben voor jouw gezondheid en die van je baby… Er is aangetoond dat een onvoldoende eiwitconsumptie in het 1e trimester een hogere risicofactor kan zijn voor zwangerschapsdiabetes (13). Terwijl een andere studie een verband heeft aangetoond tussen een te lage eiwitinname tijdens de zwangerschap en een laag geboortegewicht van de pasgeborene (14). 

De beste voedingssupplement zwangerschap om je eiwitten aan te vullen? Purple power! 100% biologisch, plantaardig, met een volledig aminozuurprofiel om dagelijks meer eiwitten te consumeren en jezelf tegelijk te verwennen. 

Na de bevalling blijven eiwitten een cruciale rol spelen bij het herstel van je lichaam en het verminderen van de ontstekingen die verband houden met de bevalling (15). Ze dragen bij aan het herstel van spierweefsel en het terugwinnen van energie, zodat je je vitaliteit na de inspanning van de bevalling kunt herwinnen. Ze zijn een voedingssupplement postpartum uitstekende keuze. Bovendien zijn voedingseiwitten tijdens de borstvoeding essentieel voor de aanmaak van voedingsrijke moedermelk, wat de gezonde groei en ontwikkeling van de zuigeling bevordert. 

Meer specifiek is collageen, een belangrijk bestanddeel van botten, beenmerg en bindweefsel, een essentieel structureel eiwit in het herstelproces na de bevalling. Het bevat aminozuren zoals glycine (16), glutamine (17) en proline (18), die betrokken zijn bij de immuunfunctie, spierherstel, ontstekingsremming en wondgenezing. Studies hebben het belang van collageen aangetoond, waaronder de vermindering van gewrichtspijn na de bevalling (19). 

Ontdek ons assortiment voedingssupplement collageen ! Met cacaosmaak via Mamaload, koffiesmaak zonder cafeïne via Déca Mama, of een neutrale smaak via Collagène Mama, er is voor ieder wat wils. 

Het is belangrijk voor vrouwen tijdens het postpartum (kraamtijd) en de borstvoeding om een adequate eiwitinname te handhaven ter ondersteuning van hun eigen gezondheid en die van hun zogende baby. Gevarieerde eiwitbronnen, zowel dierlijk als plantaardig, kunnen bijdragen aan de verhoogde voedingsbehoeften tijdens deze overgangsfase.

Lees meer over dit onderwerp in ons artikel voeding na de bevalling.

Tijdens de borstvoeding zijn de eiwitbehoeften ongeveer twee keer zo hoog als de gemiddelde voedingsaanbevelingen voor vrouwen, met als doel de groei en de immuunontwikkeling van de baby te ondersteunen. Hoewel de eiwitconcentratie in moedermelk niet wordt beïnvloed door het dieet van de moeder, is het essentieel om een adequate inname te handhaven ter bevordering van het behoud van de skeletspieren van de moeder (20). 

Aminozuren spelen een cruciale rol in de immuunontwikkeling van de zuigeling. In het bijzonder vrij glutamine en glutamaat in menselijke moedermelk, die bijna 70% van de vrije aminozuurinhoud vertegenwoordigen. Hun toename tijdens de eerste drie maanden van de lactatie is positief gecorreleerd met de groei van de zuigeling, wat wijst op belangrijke functies in zijn ontwikkeling. Deze aminozuren worden voornamelijk gebruikt door de darmen van de pasgeborene en oefenen een reeks gunstige effecten uit, waaronder de bevordering van de groei van darmcellen, de versterking van de darmbarrière en ontstekingsremmende effecten die kunnen bijdragen aan de bescherming tegen allergieën en infecties bij pasgeborenen (21).

Wanneer de eiwitinname onvoldoende is, kan het voor je lichaam moeilijk zijn om zijn normale biologische functies te handhaven. Dit kan leiden tot verlies van spiermassa, verminderde alertheid, stemmingsproblemen of algemene vermoeidheid. Eiwitten zijn betrokken bij de synthese van neurotransmitters en spelen ook een rol bij de regulatie van je stemming en energie (22).

Bovendien kan een tekort aan voedingseiwitten bijdragen aan een slechte groei, hart- en vaatproblemen, een verhoogd risico op infectieziekten, haarverlies en haarbreuk of huidatrofie. Door de opname, het transport en de opslag van essentiële voedingsstoffen (vitaminen, mineralen, aminozuren, glucose, vetzuren) te verstoren, kan een eiwiттekort ook een tekort aan andere voedingsstoffen veroorzaken, zoals vitamine A en ijzer (23). 

Eiwitten spelen een fundamentele rol in de reproductieve gezondheid van vrouwen, van de conceptie tot de borstvoeding. Een evenwichtige voeding die rijk is aan eiwitten kan de vruchtbaarheid bevorderen, een gezonde zwangerschap ondersteunen en het welzijn van moeder en kind bevorderen tijdens de postpartum (kraamtijd) en borstvoeding. Door het belang van eiwitten in elke fase van je moederschap te begrijpen, kun je de juiste stappen zetten om jouw gezondheid en die van je baby te optimaliseren!

Ons assortiment eiwitpoeders, gunstig tijdens de zwangerschap en borstvoeding! Het biedt extra ondersteuning voor zowel jou als je baby. De hoogwaardige formule zorgt voor een volledig aminozuurprofiel! 

• Purple power, bosbesssmaak
• Choconut power, cacao- en hazelnootsmaak