De merkwaardige impact van COVID op vroeggeboortes

De oorzaken van vroeggeboorte zijn nog grotendeels onbekend. Vanuit immunologisch oogpunt is de zwangerschap een bijzonder moment. Het is een evenwicht dat ons lichaam moet vinden: een foetus laten groeien (een lichaam dat uiteindelijk "vreemd" is), infecties afweren, en tegelijkertijd geen te sterke immuunreactie veroorzaken die de foetus zou kunnen beïnvloeden...

Het enige wat wetenschappers kunnen bevestigen, is dat je gezond moet zijn om het risico op vroeggeboorte te verkleinen, en dat roken net als zwangerschapsdiabetes hebben negatieve gevolgen voor de zwangerschap. Maar voor de rest blijft vroeggeboorte vaak multifactorieel.

Vroeggeboortes zijn drastisch afgenomen over de hele wereld, zoals studies hebben aangetoond in India [1], Ierland [2], Nederland [3] en Denemarken [4].

De meest genoemde hypothesen

Mogelijke verklaringen voor deze daling:

• een vermindering van de luchtvervuiling,
• minder infecties en pathogene kiemen die circuleren dankzij barrièremaatregelen en isolatie,
• een vermindering van werkgerelateerde stress of stress door woon-werkverkeer,
• een vermindering van de activiteit (met name staand werk, te fysiek), die wanneer ze te intensief is, het risico op vroeggeboorte vergroot,
• een verlenging van het zwangerschapsverlof, met name vóór de bevalling.

De hypothese van verminderde luchtvervuiling wordt tot op heden het meest aangehaald, omdat meerdere studies hebben aangetoond dat luchtvervuiling het risico op vroeggeboorte vergroot [9].

De andere hypothese

Met COVID zagen we ook een afname van prenatale bezoeken en fysieke controles. Zou het kunnen dat een bepaald deel van de vroeggeboortes te wijten was aan een medische interventie? Alsof een vermindering van de begeleiding en diagnoses had geleid tot minder behandelingen/ingrepen, en paradoxaal genoeg ook tot een toename van à-termegeboorten. De hypothese is dat het ontbreken van opvolging had geleid tot minder onnodige ingrepen, waarbij soms niets doen de beste keuze bleek te zijn…

Wordt vervolgd!

Dit fenomeen mag niet verhullen dat een COVID-infectie problematisch blijft bij zwangere vrouwen, vanwege het verhoogde risico op vroeggeboorte en het risico op het ontwikkelen van ernstige vormen.

Uit een Amerikaanse studie gepubliceerd in november 2020 blijkt dat het percentage vroeggeboortes bij kinderen hoger was bij deze zwangerschappen (12,9% versus normaal 10,2%) [10].

Een andere studie bij 400.000 vrouwen tussen 15 en 44 jaar, zwanger, COVID-19-positief en symptomatisch [11], toonde aan dat zwangere vrouwen een hoger risico liepen op het ontwikkelen van ernstige vormen.

Een hypothese is dat de zwangerschap fysiologische veranderingen veroorzaakt die de risico's zouden verhogen (veranderingen in de immuunrespons, verminderde longcapaciteit, hoger risico op bloedstolsels of trombose…).

Er is geen reden om in paniek te raken, maar je let tijdens de zwangerschap nog extra goed op!

Als je je verder wilt verdiepen in het onderwerp immuniteit, lees dan ons artikel overBorstvoeding en immuniteit.