Hydratatie tijdens de bevalling: welke effecten heeft het infuus?

Veel gehospitaliseerde patiënten krijgen intraveneuze vloeistoftherapie om een adequate hydratatie te behouden wanneer de inname van vloeistoffen beperkt is. De drie meest gebruikte intraveneuze oplossingen voor mensen in arbeid zijn de fysiologische zoutoplossing, de Ringer-lactaat en de dextrose-oplossingen. 
 

Fysiologische zoutoplossing en Ringer-lactaat zijn isotone oplossingen, wat betekent dat water vrij kan circuleren op celniveau, zonder zwelling of krimp van de cellen te veroorzaken. 
 

Dextrose (suiker) in water is een andere isotone oplossing, maar één die calorieën levert die het lichaam als energie kan gebruiken. Naarmate de suiker wordt verbruikt, wordt de oplossing hypotonisch en trekt ze water de cellen in. Dextrose-oplossingen worden vaak gemengd met fysiologische zoutoplossing of Ringer-lactaat, omdat dextrose alleen een te sterke daling van het natriumgehalte (zout) in het bloed van moeders en baby's veroorzaakt [1].

In een studie met 293 vrouwen in bevalling werden ze willekeurig ingedeeld in een van de drie volgende groepen: alleen orale vloeistoffen (gewoon water en kokoswater), 

orale vloeistoffen plus intraveneuze Ringer-lactaatoplossing aan 125 ml/u, 

of orale vloeistoffen plus intraveneuze vloeistoffen aan 250 ml/u [2]. 

Maar mensen die een infuus kregen, hebben nauwelijks extra vocht gedronken. 

Ze stelden vast: 

Geen verschil wat betreft de duur van de bevalling, het percentage keizersneden of andere complicaties. Er waren geen gevallen van vochtoverbelasting in de longen, ook wel longoedeem genoemd.

Een lager risico op braken bij een grotere hoeveelheid intraveneuze vloeistoffen (6% braken in de groep van 250 ml, 11% in de groep van 125 ml en 24% in de groep met orale vloeistoffen). 

In een tweede vergelijkbare studie dronken de vrouwen alleen vloeistoffen of kregen ze een infuus en mochten ze vloeistoffen drinken (en er werd vastgesteld dat ze evenveel hadden gedronken als degenen zonder infuus) [3]. Ze stelden vast dat: 

Het infuus was geassocieerd met een verkorting van de bevalling (de eerste en tweede fase van de bevalling duurden langer bij mensen die geen intraveneuze vloeistoffen hadden gekregen)

Verhoging van oxytocine via infuus voor mensen die aanvankelijk geen infuus kregen

Geen significant verschil voor braken, wat verklaard wordt door het feit dat ze dezelfde hoeveelheid vocht hadden geconsumeerd.

Door de resultaten van deze 2 studies samen te nemen, ziet men gemiddeld een verkorting van de bevalling met 30 minuten bij vrouwen die een infuus hadden gekregen en vloeistoffen hadden gedronken [4]. Dit suggereert dat lichte uitdroging zou kunnen bijdragen aan een iets langere bevalling. De beste voedingssupplement zwangerschap tijdens de bevalling? Goed gehydrateerd blijven. 

Studies hebben intraveneuze vloeistoftoediening van 250 ml/u vergeleken met 125 ml/u gedurende de bevalling, keizersneden en stagnatie van de weeën.

De overbelasting van het vloeistofvolume, ook wel hypervolemie, kan optreden wanneer er te veel vocht in het bloed aanwezig is. Bij hypervolemie kan het overtollige vocht zich ophopen in de longen en andere weefsels, en moet het hart harder werken om het extra vocht door het lichaam te pompen [7]. 

Effecten op de pasgeborene

De vochtoverbelastinge kan een pijnlijke zwelling bij de moeder veroorzaken en een vochtoverschot bij de pasgeborene bij de geboorte, wat kan leiden tot complicaties bij de borstvoeding wanneer het geboortegewicht van de pasgeborene kunstmatig verhoogd is.

Risico op stoppen met borstvoeding

In het eerder genoemde onderzoek [14] heeft meer dan de helft (58%) van de zuigelingen in dit onderzoek (van wie de ouders van plan waren borstvoeding te geven) kunstvoeding gekregen. De redenen voor deze suppletie waren overmatig gewichtsverlies en de vrees voor een vertraagde aanmaak van rijpe melk.
 

Andere onderzoekers hebben aangetoond dat meldingen van overmatig gewichtsverlies wekken angst op bij nieuwe mama's over hun melkproductie, wat vervolgens in verband wordt gebracht met het stoppen met borstvoeding. Ze zien een risico van meer dan 50% om te stoppen met borstvoeding vóór 6 maanden [15]. Vergeet het niet, mama: je hoeft niet op zoek te gaan naar de beste voedingssupplement voor postpartum (kraamtijd) om je lactatie te ondersteunen: je lichaam is in staat voldoende melk aan te maken. 

Bovendien voorspelt het geven van flesvoeding in het ziekenhuis onafhankelijk een kortere duur van exclusieve borstvoeding na ontslag uit het ziekenhuis [16].
 

In een ander onderzoek stelden Canadese onderzoekers vast dat 87% van de vrouwen was begonnen met borstvoeding, maar dat 21% daarmee na een maand was gestopt. Wanneer hen werd gevraagd naar vroegtijdig stoppen, noemden vrouwen die borstvoeding gaven regelmatig pijnlijke borsten en tepels [17]. De onderzoekers stelden vast dat vrouwen die tijdens de bevalling meer intraveneuze vloeistoffen hadden gekregen, na de bevalling meer gevoeligheid in de borsten rapporteerden en bij palpatie een grotere stevigheid van de borsten vertoonden. De steekproef van dit onderzoek was echter klein, dus de resultaten dienen met voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd.

Om de pijn te verminderen, een borstvoedingskompres koud is zeer effectief.

Studies tonen aan dat een goede hydratatie belangrijk is tijdens de bevalling, met name om de duur ervan te verkorten, en dat je water moet drinken ook als je aan een infuus ligt. Neem dus je drinkfles mee, met een elektrolytenoplossing in je kraamtas om energie op te doen. 

Een overschot aan infusievloeistof tijdens de bevalling kan bij de mama en haar pasgeborene een vochtoverbelasting veroorzaken, wat bij de pasgeborene leidt tot gewichtsverlies bij de geboorte. 

Grote hoeveelheden intraveneuze vloeistoffen tijdens de bevalling kunnen de borstvoeding mogelijk schaden, omdat dit gewichtsverlies angst kan veroorzaken bij de mama die borstvoeding geeft, maar ook een pijnlijke zwelling van de borsten bij de mama in de postpartum (kraamtijd). Het is dus belangrijk je hiervan bewust te zijn en het geboortegewicht niet als referentie te beschouwen, maar liever het gewicht na 24 uur, en zeker als je een infuus hebt gekregen!