Endometriose en seksualiteit

Endometriose is een chronische, ontstekingsachtige en oestrogeenafhankelijke aandoening die nog te weinig bekend is. Vrouwen die eraan lijden, wachten vaak lang voordat ze een diagnose krijgen, gemiddeld 7 jaar.

De meest voorkomende symptomen zijn de volgende: 

• Dysmenorroe: Dit zijn pijnen tijdens de menstruatie, maar die zich ook buiten de cyclus kunnen ontwikkelen. 
• Dyspareunie: Dit zijn pijnen diep in de vagina tijdens penetratie en soms erna (postcoïtale/post-orgastische pijn).
• Dyschesie: Dit verwijst naar spijsverteringspijn, met name bij de stoelgang. 
• Dysurie: Dit zijn pijnen bij het plassen, zoals terugkerende blaasontstekingen zonder bacteriën. 
• Dysvruchtbaarheid: Dit verwijst naar problemen bij het verwekken van een kind.
• Chronische vermoeidheid (meer informatie op endometriose en vermoeidheid)
• Endobelly: Sterk opgezette buik.

Maar waarom is endometriose zo vaak een belemmering voor de seksualiteit? Laten we eens kijken naar dyspareunie. 

Laten we eerst kijken naar de etymologische oorsprong van dit woord. Het voorvoegsel dys- drukt moeilijkheid uit (van het Oudgrieks δυσ-) en het achtervoegsel pareunie (Griekse wortel pareunasthai) betekent geslachtsgemeenschap. 

Dyspareunie betekent dus moeilijkheid tijdens geslachtsgemeenschap.

Het is een term die zowel bij vrouwen als bij mannen wordt gebruikt. Bij vrouwen worden 2 soorten dyspareunie onderscheiden. 

Oppervlakkige dyspareunie

Ze komt overeen met pijn aan de ingang van de vagina of ter hoogte van de vulva (intromissiepijn, vaginisme, vulvodynie, vestibulodynie).

Diepe dyspareunie (pijn diep in de vagina en in de onderbuik). 

Diepe dyspareunie is het 2e meest voorkomende symptoom bij mensen met endometriose en ook het meest kenmerkende (aangezien het 50 tot 80% van de patiënten treft). 

Dit is een pijn die diep in de vagina wordt gevoeld op het moment van stoten (tijdens penetratie). Ze kan positioneel zijn, dat wil zeggen alleen gevoeld worden in posities die diepe penetratie veroorzaken (zoals de doggy style), maar ze kan ook na de geslachtsgemeenschap worden gevoeld.

Oorzaken van dyspareunie: 

Laesies dicht bij de baarmoeder en de vagina

Deze pijn is voornamelijk te wijten aan de locatie van endometriose-laesies dicht bij de baarmoeder en de vagina (LUS blaas, rectum, torus, eierstokken enz.). De utero-sacrale ligamenten zijn de meest voorkomende locatie van laesies bij vrouwen met endometriose. Deze ligamenten, die de baarmoeder aan het heiligbeen verbinden, worden overbelast tijdens vaginale penetratie omdat de baarmoeder heen en weer beweegt op het ritme van het stoten. 

De samentrekking van de baarmoeder 

Adenomyose (doorgaans gedefinieerd als endometriose binnenin de baarmoeder) kan verantwoordelijk zijn voor pijn na geslachtsgemeenschap en na een orgasme. Dat is niet verwonderlijk: tijdens opwinding en geslachtsgemeenschap (met of zonder penetratie) trekt de baarmoeder samen onder invloed van het genot. Dit kan pijn in de onderbuik veroorzaken, vergelijkbaar met menstruatiepijn. Diepe dyspareunie is het symptoom van endometriose dat het moeilijkst te behandelen is, omdat slechts 30 tot 40% van de patiënten verlichting vindt door hormonale behandeling. 

Factoren die de pijn kunnen verergeren:

Factoren die de pijn kunnen verergeren:

Oppervlakkige dyspareunie gerelateerd aan endometriose is slechts zeer zelden een symptoom. In de meeste gevallen is het een gevolg daarvan. 

Herhaaldelijk pijnlijke seks, chronische pijn en stress kunnen soms leiden tot cerebrale hyperwaakzaamheid. Dat wil zeggen dat de hersenen een verdedigingsmechanisme activeren om het lichaam te beschermen tegen een pijnlijke handeling. 

Het is eerder een teken van goede mentale gezondheid: als je je vinger boven een kaars houdt, veroorzaken de hersenen een onbewuste en reflexmatige samentrekking zodat je je vinger kunt terugtrekken.

Bij herhaaldelijk pijnlijke geslachtsgemeenschap activeren de hersenen datzelfde beschermingsmechanisme. Ze doen er alles aan om penetratie te voorkomen: een onbewuste en onvrijwillige samentrekking van de bekkenbodem, waardoor penetratie pijnlijk of zelfs onmogelijk wordt, soms ook terugkerende schimmelinfecties en blaasontstekingen. 

Er zijn verschillende oplossingen om je te helpen je seksualiteit beter te begrijpen en pijn te beheersen. 

Wat belangrijk is bij endometriose is de multidisciplinaire aanpak.

Je moet de ondersteunende zorg vinden die voor ieder van jullie geschikt is om de pijn te verminderen en er beter mee te leven. Het is een kwestie van geval tot geval. Daarnaast kun je ook terecht bij osteopathie, hypnose, sofrologietherapie, naturopathie, enzovoort. 

Laten we nooit vergeten dat in het leven niets ooit vastligt, vandaag is vandaag, morgen is een nieuwe dag. Een dag zonder pijn, een dag met een rijker seksleven. Alles is mogelijk. Laten we nooit vergeten dat "kennis macht is". Je ziekte en de werking ervan begrijpen, helpt je om er beter mee om te gaan en de regie in handen te nemen. We wensen je toe dat je die regie pakt!